środa, 18 czerwca 2025

WSPIERANIE OSADZONYCH W ZAKŁDACH KARNYCH

Kwalifikacja karna osadzonych w zakładach karnych zakłada - zakłada, że skazani osadzeni w różnego typu wiezieniach i aresztach śledczych są różnie traktowani oraz przysługują im różne przywileje - ale, także poddawani są różnego rodzaju karom i naganom przewidzianym ustawam, rozporządzeniami i zarządzenimi.


foto: sw.gov.pl


- Niezmiernie istotną kwestią pozostaje to, jak do osadzonej osoby podchodzą jej najbliżsi mogący zgodnie z kodeksem karnym wykonawczym pomagać i wspierać taką osobę w zakładzie karnym.

Warto najpierw zapoznać się z określeniami, kim jest osoba w zakłdzie karnym odbywająca karę pozbawienia wolności.

To, jedynie pobieżna informacja, którą warto poszeżać według potrzeb. 


Osadzony — określenie więźnia przebywającego w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, obejmujące zarówno skazanych, jak i tymczasowo aresztowanych, a także ukaranych.

Tymczasowo aresztowany — osoba podejrzana lub oskarżona o popełnienie przestępstwa, wobec której sąd wydał postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Celem tymczasowego aresztowania jest uchronienie postępowania karnego przed realną groźbą podejmowania przez osobę podejrzaną lub oskarżoną o przestępstwo  bezprawnych działań zmierzających do utrudnienia procesu karnego.

Skazany — osoba fizyczna, którą sąd w postępowaniu karnym, prawomocnym wyrokiem lub nakazem karnym, uznał winną popełnienia przestępstwa i wymierzył karę lub środek karny. Sprawca czynu karalnego posiada status skazanego od chwili uprawomocnienia się orzeczenia, przez całe postępowanie wykonawcze aż do zatarcia skazania.

Ukarany — osoba, której sądownie orzeczono karę w toku postępowania w sprawach o wykroczenia. W przypadku, gdy ukarany nie wywiązuje się z nałożonej kary innego rodzaju, sąd orzeka zastępczą karę aresztu.

Młodociany — w prawie karnym to osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21 roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24 roku życia (Art. 115 § 10 k.k.).

Recydywista — osoba dorosła skazana za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności lub zastępczą karę pozbawienia wolności lub ukarana za wykroczenia umyślne karą aresztu lub zastępczą karą aresztu, która uprzednio odbywała już takie kary lub karę aresztu wojskowego za umyślne przestępstwa lub wykroczenia.

[https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/wymiar-sprawiedliwosci/wymiar-sprawiedliwosci/osadzeni-w-zakladach-karnych-i-aresztach-sledczych,2,1.html]

- Tyle formalności określającej prawne aspekty w więzieniu. - Pozostaje to, jak do więzienia trafiają skazani. Wielu samodzielnie stawia się do odbycia kary - oni przeważnie udają się z bagażem oraz w ubraniu, które w czasie pobytu w zakładzie karnym - będą użytkowali, łącznie z ulokowaniem pwnego zakresu rzeczy w depozycie magazynu więziennego. Natomiast inną grupą są ci, których Policja dowozi np. po ujęciu wskutek listu gończego wystawionego przez właściwy organ. - Oni przeważnie dostają się do zakadu karnego lub aresztu śledzczego - tak, jak zostali ujęci, w tym co mieli na sobie - bez dodatkowych rzeczy typu przybory (te do higieny osobitej dozwolone do wykorzystywania w warunkach więziennych i aresztu), odzież na zmianę (bo, takowa się należy). Dodatkowo warto, aby skazana osoba miała od początku papier do korespondencji, koperty, znaczki na listy zwyke oraz polecone. - Osadzeni potrzebują kart telefonicznych (dostępne do kupienia zarowno w punkach spredaży detalicznej na terenie całęgo kraju, jak również w kantynach więziennych podlgających PGSW [https://pgsw.pl], gdzie osadzeni poprzez sieć kantyn robią zakupy w ramach psiadanych środków finansowych do dyspozycji - ulokowannych na kontach zakadów karnych (poza tzw. żelazną kasą). Warto nadmienić, że zakupy w kantynach do tanich nie należą - od wielu lat nie ma możliwości przekazywania (przesyłania) paczek żywnościowych bzpośrednio przez rodzinę lub osoby wskazane do odwiedzin. Alternatywą jest E-paczka [https://pgsw.pl/e-paczka] - warto jednak zapoznać się ze wszystkimi warunkami takich zakupów i ustalenia z administracją zakładu karnego, czy osoba osadzona może otrzymać w danej chwili taką formę wsparcia.

W zakładach karnych w oddziałach typu zamkniętego - korzystnie z aparatów telefonicznych jest obwarowane dość rygorystycznym zasadom. W wielu przypadkach uzależnionych od "kaprysów" funkcjonariuszy funkcyjnych na danym oddziale - co, nie jest tak oczywiste w przypadku np. "doceniania" osadzonej osoby. - Natomiast w zakładach karnych w oddziałach typu półotwartego - z reguły korzystanie z automatów telefonicznych jest wręcz nieograniczone - poza czasem, jaki reguluje regulamin wewnętrzny danej jednostki penitencjarnej. - Warto dodać, że istneje kontrola, czyli cenzurowanie rozmów telefonicznych, na co warto zwracać uwagę - co się mówi, co chce się przekazać. Rozmowy wyłączone z kontroli prewencyjnej dotyczą m.in. kontaktów z pelnomocnikami lub adwokatami. - Warto wspierać osadzonych poprzez regularne doładowywanie im kart telefonicznych (numerów), aby osoba osadzone mogła we właściwy sposób realizować swoje prawa. - Brak karty telefonicznej lub dołładowania - potrafi bardzo skutecznie frustrować i stawia osobę osadzoną w dość niekomfortowej sytuacji wobec wspóosadzonych. Do tego, "impulsy" są "walutą" w każdym zakłądzie karym, za którą można dokonać barteru - oczywiście zgodnego z prawem. Nikt tego nie zakazuje. To, nowe rozwiązanie komunikacyjne - słuchawka w celi, które w pewien sposób ma poprawiać komunikację osadzonych z osobami bliskimi itd. Już działające w wielu zakładach karnych - ale, w trybie eksperymentalnym.

Inną ważną kwestią jest pomoc osobie osadzonej w tym, aby miała dobrą odzież oraz obuwie. Nie musi być górnolotnych marek - ale, trzeba jasno napisać, że w więzieniach panuje "rewia mody" i dobre maki określają status wśród współosadzonych - szczególnie na "spacerniakach". - Dodaję, że powyższe może też oznaczać "pewne problemy" - bo, na dobrą markę zawsze znajdą się chętni - a to, wywołuje czasem konflikty natury kryminogennej.

Czy, warto wspierać palaczy wyrobów tytoniowych? - Ten problem nie jest rozwiązywany w zakłądach karnych - wystarczy deklaracja, że chce się przebywać w celi dla palących (zakłady typu zamkniętego - szczególnie), aby palenie nie było problemem - chociaż palenie i palenie bierne (wszak, nawet w przerwie pomiędzy jednym a kolejnym papierosem - pali się biernie w pomieszczeniu, gdzie najczęściej przypada około cztery metry kwadratowe powierzchni na jednego osadzonego). Nałóg palenia jest silny a Służba Więzienna - nie robi nic, aby np. prowadzić terapie odwykowe, jak to jest czynione z alkoholem, którego przecież w zakładach karnych sprzedawać i używać nie można. - Jedno jest pewne, na tym "ktoś" robi pieniądze, a podatnicy ponoszą dodatkowe koszty - bo, więźniowie nie są podawani regularnym badaniom na szkodliwość palenia w warunkach więziennych. Drożej wychodzą też remonty cel i pomieszczeń, gdzie pali się wyroby tytoniowe. 

Warto też prowadzić korespondencję listową z osobą osadzoną - bo, jest to skrzętnie odnotowaywane przez wychowawców penitencjarnych w dokumentacji wykorzystywanej np. do celów komisji penitencjrnych w całym okresie pobytu osoby osadzonej w zakładzie karnym lub areszcie śledczym.

Szczególnie ważnym jest wspieranie osadzonych na długie kary pozbawienia wolności - nie zawsze chodzi o pieniądze, nie zawsze trzeba szczególnych poświęceń. - Oczywiście istnieje istota kary i winy - ale, skoro sąd wyznaczył okres kary - to, każdy zasługuje na odrobinę wsprcia, aby pewnego dnia opuszczając zakład karny - zauważył sens życia poza powrotem do stanu recydywy, co nie jest wcale unikatowe w polskiej rzeczywistości prawnej.

Do tematu warto zapewne powrócić. - Oczywiście, każda sugestia tematyczna jest mile widziana (kontakt przez formularz).