We wtorek Parlament przyjął zmiany w rozporządzeniach dotyczących procedury azylowej UE, aby umożliwić szybsze rozpatrywanie wniosków o azyl.
Przy 408 głosach za, 184 przeciw i 60 wstrzymujących się Parlament zatwierdził utworzenie unijnej listy bezpiecznych państw pochodzenia. Posłowie do Parlamentu Europejskiego zatwierdzili również porozumienie w sprawie rozporządzenia dotyczącego stosowania koncepcji bezpiecznego państwa trzeciego — przy 396 głosach za, 226 przeciw i 30 wstrzymujących się.
Bezpieczne państwa pochodzenia
Nowa ogólnounijna lista bezpiecznych państw pochodzenia umożliwi przyspieszone rozpatrywanie wniosków azylowych składanych przez obywateli krajów znajdujących się na liście — Bangladeszu, Kolumbii, Egiptu, Kosowa, Indii, Maroka i Tunezji. Zgodnie z nowymi przepisami to na wnioskodawcy będzie spoczywać obowiązek udowodnienia, że przepis ten nie powinien mieć zastosowania w jego przypadku z powodu uzasadnionej obawy przed prześladowaniem lub ryzyka doznania poważnej krzywdy w razie odesłania do kraju pochodzenia.
Państwa kandydujące
Państwa kandydujące do członkostwa w UE będą również uznawane za bezpieczne państwa pochodzenia, chyba że specjalne okoliczności — takie jak masowa przemoc w kontekście konfliktu zbrojnego, wskaźnik uznawalności wniosków azylowych ich obywateli w całej UE przekraczający 20% lub sankcje gospodarcze nałożone w związku z działaniami naruszającymi prawa podstawowe i wolności — będą wskazywać inaczej.
Zawieszenie i listy krajowe
Komisja Europejska będzie monitorować sytuację w państwach znajdujących się na liście oraz w państwach kandydujących i reagować w razie zmiany okoliczności. Może tymczasowo uznać dane państwo za niebezpieczne lub zaproponować jego trwałe usunięcie z listy. Państwa członkowskie będą mogły wyznaczać dodatkowe bezpieczne państwa pochodzenia na poziomie krajowym.
Stosowanie koncepcji bezpiecznego państwa trzeciego
Państwa UE będą mogły stosować koncepcję bezpiecznego państwa trzeciego wobec wnioskodawcy ubiegającego się o azyl, który nie jest obywatelem danego kraju — a tym samym uznać, że jego wniosek nie spełnia kryteriów dopuszczenia — jeśli spełniony zostanie jeden z trzech warunków: istnieje związek między wnioskodawcą a państwem trzecim, np. obecność członków rodziny w tym kraju, wcześniejszy pobyt wnioskodawcy lub powiązania językowe, kulturowe bądź podobne; wnioskodawca przejeżdżał przez państwo trzecie w drodze do UE i mógł tam ubiegać się o skuteczną ochronę; istnieje umowa lub porozumienie z państwem trzecim — na poziomie dwustronnym, wielostronnym lub unijnym — dotyczące przyjmowania osób ubiegających się o azyl, z wyjątkiem małoletnich bez opieki.
Porozumienia te, zawarte przez UE lub jej państwa członkowskie z państwem trzecim, aby mogły mieć zastosowanie, muszą obejmować przepis zobowiązujący to państwo trzecie do merytorycznego rozpatrywania wszelkich wniosków o skuteczną ochronę składanych przez zainteresowane osoby.
Wcześniejsze stosowanie niektórych przepisów
Uznanie państwa trzeciego za bezpieczne zarówno na poziomie UE, jak i krajowym może być dokonywane z wyjątkami dotyczącymi określonych części jego terytorium lub jasno określonych kategorii osób. Zarówno ten przepis, jak i przyspieszone procedury graniczne dla wnioskodawców, których obywatelstwo wiąże się ze wskaźnikiem uznawalności azylu poniżej 20%, mogą być stosowane jeszcze przed wejściem w życie przepisów UE o przyznawaniu azylu od czerwca 2026 r.
Cytaty
Sprawozdawca Alessandro Ciriani (ECR, IT) powiedział: „Finałowym głosowaniem plenarnym nad unijną listą bezpiecznych krajów pochodzenia Parlament Europejski wyznacza polityczny punkt zwrotny w zarządzaniu migracją. Porozumienie osiągnięte podczas negocjacji kończy okres niejednoznaczności i wyznacza jasny kierunek: wspólne zasady, szybsze i skuteczniejsze procedury, ochrona prawa do azylu dla osób do niego uprawnionych oraz stanowcze podejście do zwalczania nadużyć. Unia wyposaża się tym samym w jasne, wykonalne przepisy oparte na współdzielonej odpowiedzialności.”
Sprawozdawczyni Lena Düpont (EPP, DE) powiedziała: „Dzisiejsze porozumienie w sprawie koncepcji bezpiecznych państw trzecich dostarcza kolejnego kluczowego elementu składowego dla sprawnie funkcjonującego, wiarygodnego systemu azylowego. Umożliwiając w przyszłości szybsze i bardziej efektywne odrzucanie oczywiście bezzasadnych wniosków o azyl, przyspieszamy procedury azylowe, odciążamy systemy państw członkowskich i pomagamy ludziom uniknąć utknięcia w prawnej próżni na długie lata.”
Kolejne kroki
Porozumienia muszą jeszcze zostać formalnie przyjęte przez Radę.
Dot.: 20260205IPR33617
źródło: europarl.europa.eu / 11.02.2026
foto tematyczne: europarl.europa.eu
