- Sprawiedliwy dostęp do zabezpieczeń społecznych dla pracowników mobilnych w UE.
- Zaktualizowane przepisy dotyczące świadczeń na wypadek bezrobocia, świadczeń rodzinnych i świadczeń z tytułu opieki długoterminowej.
- Lepsza współpraca między państwami członkowskimi w celu zapewnienia dostępu do świadczeń i zwalczania nadużyć finansowych.
Parlament przyjął rewizję przepisów o koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych, aby dać sprawiedliwy dostęp do nich pracownikom z UE, którzy mieszkają lub pracują w innym kraju unii.
Długo oczekiwana aktualizacja rozporządzenia w sprawie koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych, wstępnie uzgodniona między parlamentem a radą, wprowadza jaśniejsze kryteria ustalania, przepisy którego kraju, w zakresie zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie do pracowników z UE mieszkających lub pracujących w innym państwie członkowskim. Zachęca również państwa członkowskie do niezwłocznego dzielenia się niezbędnymi informacjami w celu wykrywania błędów lub oszustw, w tym praktyk stanowiących nadużycie, takich jak firmy krzaki (tzw. letterbox companies). Tekst przyjęto 511 głosami do 87, przy 61 wstrzymujących się.
Świadczenia na wypadek bezrobocia
Przepisy wyjaśniają, w jaki sposób okresy pracy, samozatrudnienia lub ubezpieczenia przebyte w różnych państwach członkowskich są sumowane przy ocenie uprawnień do świadczeń na wypadek bezrobocia. Osoby, które udają się do innego kraju UE w poszukiwaniu pracy, będą miały prawo do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych przez okres sześciu miesięcy z kraju, który opuściły. Okres ten może zostać przedłużony do momentu wygaśnięcia ich uprawnień.
W przypadku pracowników przygranicznych wyjaśniono, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne za wypłatę świadczeń. Jeśli, pracownik przygraniczny był zatrudniony, prowadził działalność na własny rachunek i/lub był ubezpieczony przez nieprzerwany okres 22 tygodni w państwie członkowskim innym niż kraj jego zamieszkania, świadczenia będą wypłacane przez kraj, w którym pracuje.
Świadczenia z tytułu opieki długoterminowej i świadczenia rodzinne
Zaktualizowane przepisy zwiększają pewność prawną osób wymagających opieki oraz osób, które się nimi opiekują. Dodano nową definicję oraz listę świadczeń z tytułu opieki długoterminowej objętych tymi przepisami.
Wprowadzono również wyraźniejsze rozróżnienie między pieniężnymi świadczeniami rodzinnymi – mającymi na celu zastąpienie dochodu, gdy dana osoba rezygnuje z pracy lub ogranicza jej wymiar w celu wychowania dziecka – a innymi świadczeniami rodzinnymi. Będzie to sprzyjać bardziej równemu podziałowi obowiązków związanych z wychowywaniem dzieci i usunie ewentualne finansowe czynniki zniechęcające rodziców, którzy ograniczają czas pracy, aby opiekować się dzieckiem.
Pracownicy delegowani do pracy w innym kraju UE
Pracownicy lub osoby prowadzące działalność na własny rachunek wysłane za granicę na okres do 24 miesięcy (niezastępujące wcześniej delegowanego pracownika) pozostają ubezpieczeni w kraju UE, w którym ich pracodawca ma siedzibę lub w którym normalnie wykonują działalność na własny rachunek. Aby, walczyć z oszustwami i błędami, przed delegowaniem za granicę muszą oni podlegać systemowi zabezpieczenia społecznego w swoim kraju macierzystym przez co najmniej trzy miesiące.
Tekst wprowadza również obowiązkowy system uprzedniego powiadamiania: gdy pracownik wykonuje działalność w innym kraju UE, właściwe organy macierzystego państwa członkowskiego muszą zostać o tym powiadomione z wyprzedzeniem. Nie będzie to dotyczyć podróży służbowych oraz krótkoterminowych delegowań trwających maksymalnie trzy dni, przy czym sektor budowlany nie jest objęty tym wyjątkiem.
Praca w dwóch lub więcej państwach członkowskich
W przypadku pracowników wykonujących działalność w dwóch lub więcej państwach członkowskich, zaktualizowane przepisy pomagają określić „statutową siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności” pracodawcy lub przedsiębiorstwa, aby ułatwić ustalenie, ustawodawstwo którego kraju, w zakresie zabezpieczenia społecznego ma zastosowanie. W tym celu pod uwagę brane są takie czynniki jak: miejsce podejmowania kluczowych decyzji, miejsce generowania obrotu oraz miejsca, w których odbywają się walne zgromadzenia.
Obywatele nieaktywni zawodowo
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE, obywatelom UE, którzy ani nie pracują, ani aktywnie nie szukają pracy, nie należy uniemożliwiać wnoszenia składek na ubezpieczenie chorobowe.
Cytat
Gabriele Bischoff (S&D, DE), sprawozdawczyni projektu, powiedziała:
Dzisiaj zapewniliśmy właściwą ochronę praw w zakresie zabezpieczenia społecznego osób przenoszących się do innego kraju UE. Przepisy będą bardziej przejrzyste, łatwiejsze do egzekwowania i prostsze zarówno dla pracowników, jak i dla przedsiębiorstw w UE. Wzmocniona zostanie współpraca między instytucjami zabezpieczenia społecznego w walce z nadużyciami i wykorzystywaniem firm krzaków. Po raz pierwszy pojawi się europejska definicja opieki długoterminowej, a wypłacanie świadczeń rodzinnych ponad granicami UE stanie się łatwiejsze. UE upraszcza przepisy, zapewniając jednocześnie, że prawa do zabezpieczenia społecznego przysługujące w jednym kraju zostaną zachowane w przypadku przeprowadzki lub pobytu za granicą.
Kontekst
Obecnie 16 milionów Europejczyków mieszka lub pracuje w innym kraju UE. Unijne przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ułatwiają przemieszczanie się, pracę i życie w krajach UE, zapewniają ciągłość ochrony ubezpieczeniowej przy przekraczaniu granic oraz pomagają ustalić, który kraj jest odpowiedzialny za objęcie zabezpieczeniem społecznym.
Dot.: 20260706IPR46308
źródło: europarl.europa.eu / 07.07..2026
grafika tematyczna: pixabay.com
